Ubushakashatsi buherutse gukorwa bwagaragaje ingaruka zo kuvura umwuka wa ogisijeni ukabije ku mikorere y'umutima w'abantu barwaye COVID igihe kirekire, bivuze ko hari ibibazo bitandukanye by'ubuzima bikomeza cyangwa bigasubira nyuma yo kwandura SARS-CoV-2.
Ibi bibazo bishobora kuba birimo imitsi idasanzwe y'umutima ndetse n'ibyago byinshi byo kugira ikibazo cy'indwara z'umutima n'imitsi. Abashakashatsi basanze guhumeka umwuka mwiza kandi uhumeka umwuka mwiza bishobora gufasha mu kunoza imitsi y'umutima ku barwayi ba COVID bamaze igihe kinini.
Ubu bushakashatsi bwayobowe na Porofeseri Marina Leitman wo mu Ishuri ry’Ubuganga rya Sackler muri Kaminuza ya Tel Aviv na Shamir Medical Center muri Isirayeli. Nubwo ibyavuye mu bushakashatsi byatanzwe mu nama yabaye muri Gicurasi 2023 yateguwe n’Umuryango w’Uburayi wita ku ndwara z’umutima, ntibirasuzumwa n’urungano.
COVID ndende n'ibibazo by'umutima
COVID ya Long, izwi kandi nka post-COVID syndrome, yibasira abantu bagera kuri 10-20% barwaye COVID-19. Nubwo abantu benshi bakize burundu virusi, COVID ya Long irashobora gupimwa iyo ibimenyetso bikomeje nibura amezi atatu nyuma y’uko ibimenyetso bya COVID-19 bitangiye kugaragara.
Ibimenyetso bya COVID y'igihe kirekire birimo ibibazo bitandukanye by'ubuzima, birimo guhumeka nabi, ingorane zo mu mutwe (byitwa brain fog), kwiheba, n'ingorane nyinshi z'umutima n'imitsi. Abantu barwaye COVID y'igihe kirekire bafite ibyago byinshi byo kurwara indwara z'umutima, gucika intege k'umutima, n'izindi ndwara zifitanye isano.
Ndetse n'abantu batigeze bagira ibibazo by'umutima cyangwa ibyago byinshi byo kurwara indwara z'umutima n'imitsi bagiye bahura n'ibi bimenyetso, nk'uko byagaragajwe n'ubushakashatsi bwakozwe mu 2022.
Uburyo bw'ubushakashatsi
Dr. Leitman n'abafatanyabikorwa be bafashe abarwayi 60 bari bafite ibimenyetso by'igihe kirekire bya COVID-19, ndetse no nyuma y'abarwayi bato kugeza ku bari mu kigero cy'amezi atatu. Itsinda ryari rigizwe n'abantu bari mu bitaro n'abatari mu bitaro.
Kugira ngo bakore ubushakashatsi bwabo, abashakashatsi bagabanyije abitabiriye amahugurwa mu matsinda abiri: rimwe ryahawe umuti wa ogisijeni ukabije (HBOT) n'irindi ryahawe uburyo bwo kwigana (uburiganya). Itangwa ry'amasomo ryakozwe ku buryo butunguranye, umubare w'abantu bangana muri buri tsinda. Mu gihe cy'ibyumweru umunani, buri muntu yagejejweho amasomo atanu mu cyumweru.
Itsinda rya HBOT ryahawe ogisijeni 100% ku muvuduko w’ikirere 2 mu gihe cy’iminota 90, aho habayeho ikiruhuko gito buri minota 20. Ku rundi ruhande, itsinda ry’abatekamutwe ryahawe ogisijeni 21% ku muvuduko w’ikirere 1 mu gihe kimwe ariko nta kiruhuko na kimwe cyabayeho.
Byongeye kandi, abitabiriye bose bakorewe echocardiography, ikizamini cyo gusuzuma imikorere y'umutima, mbere y'isomo rya mbere rya HBOT na nyuma y'icyumweru kimwe kugeza kuri bitatu nyuma y'isomo rya nyuma.
Mu ntangiriro z'ubushakashatsi, 29 muri 60 bitabiriye ubushakashatsi bari bafite igipimo cy’ikigereranyo cy’uburemere bw’isi (GLS) cya -17.8%. Muri bo, 16 bashyizwe mu itsinda rya HBOT, mu gihe abandi 13 bari mu itsinda ry’abatekamutwe.
Ibisubizo by'ubushakashatsi
Nyuma yo kuvurwa, itsinda ry’abarwayi ryagize ukwiyongera kugaragara kwa GLS mpuzandengo, bigera kuri -20.2%. Mu buryo nk’ubwo, itsinda ry’abarwayi ry’abarwayi ryagize ukwiyongera kwa GLS mpuzandengo, bigera kuri -19.1%. Ariko, igipimo cya mbere gusa ni cyo cyagaragaje itandukaniro rinini ugereranije n’igipimo cya mbere cyakozwe mu ntangiriro y’ubushakashatsi.
Dr. Leitman yavuze ko hafi kimwe cya kabiri cy'abarwayi ba COVID bamaze igihe kinini bafite ikibazo cy'umutima mu ntangiriro z'ubushakashatsi, nk'uko byagaragajwe na GLS. Nyamara, abitabiriye ubushakashatsi bose bagaragaje igice gisanzwe cyo gusohora amaraso, ari cyo gipimo gisanzwe gikoreshwa mu gusuzuma ubushobozi bw'umutima bwo kubyimba no kuruhuka mu gihe cyo gutera amaraso.
Dr. Leitman yasoje avuga ko igice cyo gusohora amaraso cyonyine kidashoboye kumenya abarwayi ba COVID igihe kirekire bashobora kuba bafite imikorere mibi y'umutima.
Gukoresha uburyo bwo kuvura umwuka wa ogisijeni bishobora kugira akamaro gashoboka.
Nk’uko Dr. Morgan abivuga, ibyavuye mu bushakashatsi bigaragaza ko hari icyerekezo cyiza cyo kuvura umwuka wa ogisijeni ukabije.
Ariko, atanga inama yo kwitonda, avuga ko uburyo bwo kuvura umwuka wa ogisijeni ukabije atari uburyo bwemewe na bose kandi ko busaba ubushakashatsi bw'inyongera. Byongeye kandi, hari impungenge ku bijyanye n'ubwiyongere bw'indwara zo mu mutwe ziterwa no kugabanuka kw'amaraso mu mubiri hashingiwe ku bushakashatsi bumwe na bumwe.
Dr. Leitman n'abafatanyabikorwa be basanze uburyo bwo kuvura umwuka wa ogisijeni ukoresheje hyperbaric bushobora kuba ingirakamaro ku barwayi ba COVID ndende. Avuga ko hakenewe ubushakashatsi bwinshi kugira ngo hamenyekane abarwayi bakungukira cyane, ariko byaba byiza abarwayi bose ba COVID ndende bakorewe isuzuma ry'umuvuduko w'ikirere ku isi no gutekereza ku buryo bwo kuvura umwuka wa ogisijeni ukoresheje hyperbaric mu gihe imikorere y'umutima wabo yangiritse.
Dr. Leitman kandi agaragaza icyizere ko ubundi bushakashatsi bushobora gutanga ibisubizo by'igihe kirekire kandi bugafasha abahanga mu by'ubuzima mu kugena umubare mwiza w'ibikorwa byo kuvura umwuka wa ogisijeni ukoresheje hyperbaric.
Igihe cyo kohereza: Kanama-05-2023
